"เครื่องสำอางนาโน"

หลายคนอาจจะเคยได้ยินคำว่า เครื่องสำอางนาโน แต่ก็ ยังมีบางคนสงสัยถึงความหมายและคุณสมบัติของ เครื่องสำอางนาโน นี้ถ้าอย่างนั้นเราไปทำความเข้าใจถึงความหมายและคุณสมบัติของเครื่องสำอางชนิดนาโนกันเลยค่ะ

เครื่องสำอางนาโน

นาโน คือ รูปแบบของสิ่งที่มีขนาดเล็กมากในทางฟิสิกส์ นาโนเป็นหน่วยวัดที่มีขนาดความเล็กถึง 10-9 นาโนเทคโนโลยี จึงเป็นกระบวนการย่อขนาดโมเลกุลของสารต่าง ๆ ให้เล็กลง เพื่อเสริมคุณสมบัติพิเศษ เช่น กันน้ำ ซึมซาบได้ดี ช่วยเพิ่มการสะท้อนรังสี ยับยั้งการเกิดและเติบโตของแบคทีเรีย เป็นต้น

โดยทั่วไปคนมักเข้าใจผิดกันมากว่า เครื่องสำอางนาโน คือ เครื่องสำอางที่มีนาโนเป็นสารประกอบ เช่นเดียวกับสารชนิดอื่น ๆ เช่น วิตามิน คอลลาเจน แต่จริง ๆ แล้วเครื่องสำอางนาโนเป็นเครื่องสำอางที่ใช้ขั้นตอนการผลิตแบบนาโน ดังต่อไปนี้

- การย่อขนาด เดิมทีสารบำรุงในเครื่องสำอาง เช่น โลชั่นหรือครีม จะมีเป็นสารอนุภาคใหญ่กว่าอนุภาคขนาดนาโนประมาณ 1,000 เท่า เปรียบเหมือนลูกมะนาวกับเม็ดทราย ซึ่งโมเลกุลใหญ่จะซึมเข้าสู่ผิวชั้นหนังแท้ไม่ได้ เทคโนโลยีนาโน จึงถูกนำมาใช้ในกระบวนการย่อขนาดสารบำรุงเพื่อให้ซึมซาบเข้าสู่ผิวได้ดียิ่งขึ้น

- ตัวขนส่งสาร วิธีการนี้นาโนเปรียบได้กับยานพาหนะที่มีลักษณะเหมือนแคปซูลขนาดมินิ (Encapsulation) นำสารเสริมความงามต่าง ๆ เข้าไปยังเซลล์ผิว โดยผลการทดลองกับโคเอนไซม์คิวเทนซึ่งเป็นสารต้านอนุมูลอิสระพบว่าวิธีการนี้ ช่วยลดการสูญสลายของสารขณะซึมลึกเข้าสู่ผิวและลดการระคายเคืองของผิวหนังได้ ดีขึ้น

ผลิตภัณฑ์นาโนมีอะไรบ้าง

1. ครีมกันแดด ชนิดที่มีส่วนผสมของอนุภาคนาโนกลุ่มโลหะออกไซด์ เช่น ซิงค์ออกไซด์ (ZnO) และไททาเนียมออกไซด์ (TiO2) เป็นส่วนประกอบ จะสะท้อนรังสี UVA และ UVB ได้ดีกว่าครีมกันแดดประเภทฟิสิคอล (Physical Sun block) และไม่เกิดคราบขาวหลังทา

2. โลชั่นและครีมบำรุงผิว ด้วยเทคโนโลยีนาโนช่วยให้ครีมที่มีส่วนผสมของสารโคเอนไซม์คิวเทนหรือวิตามินต่าง ๆ ซึมซาบเข้าบำรุงได้ดีขึ้น ทั้งยังช่วยลดการสลายตัวของวิตามินเมื่อสัมผัสกับแสงหรือออกซิเจนได้ด้วย

3. สารสกัดสมุนไพรเพื่อผลิตเวชสำอางและผลิตภัณฑ์สปา เช่น ผลิตภัณฑ์บำรุงผิว ลบเลือนริ้วรอยจาก ใบบัวบก มะขามป้อม และใบหม่อน เซรั่มช่วยให้ผมดกดำจากน้ำมันรำข้าว ซึ่งเกิดจากความร่วมมือระหว่างนาโนเทคและมูลนิธิโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัย ภูเบศร

4. โรลออนและแป้งทาตัวสูตรยับยั้งแบคทีเรีย ใช้นาโนเพื่อเพิ่มคุณสมบัติยับยั้งแบคทีเรีย โดยจากการทดสอบอาสาสมัคร 30 คน เพื่อดูการระคายเคืองความเป็นพิษต่อผิวหนังและประสิทธิภาพการยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย พบว่ายับยั้งแบคทีเรียได้ 100 เปอร์เซ็นต์และไม่ทำให้แพ้ ปัจจุบันยังไม่มีหลักในการสังเกตว่าเครื่องสำอางชนิดใดผลิตด้วยนาโนเทคโนโลยี การเลือกซื้อจึงทำได้เพียงแค่ดูฉลากที่ระบุว่าเป็น Nanotech Products ควบคู่กับเครื่องหมายรับรองสินค้าจากองค์การอาหารและยา

นาโนปลอดภัยแค่ไหน

การจะพิจารณาว่าเครื่องสำอางนาโนนั้น ๆ มีความปลอดภัยหรือไม่ต้องดูจากสารที่ถูกย่อขนาด หากเป็นสมุนไพรหรือวิตามินที่ร่างกายมีอยู่ตามธรรมชาติก็หมดกังวลเรื่องพิษ หรือการแพ้ได้ระดับหนึ่ง แต่หากเป็นเครื่องสำอางนาโนประเภทที่ผสมสารสังเคราะห์หรือสารเคมี เช่น สีในเมคอัพ ก็อาจทำให้เกิดอันตรายกับร่างกายได้

นพ.ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา หัวหน้าหน่วยประสาทวิทยา ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ อธิบายว่า... "ผู้ ผลิตได้นำนวัตกรรมนาโนมาใช้กับเครื่องสำอาง เพื่อช่วยให้สีเกาะติดผิวได้ดียิ่งขึ้นซึ่งเป็นเรื่องที่เกินความจำเป็น เพราะอนุภาคที่เล็กของสารเคมีอาจซึมลึกเข้าสู่เซลล์ผิวและกระแสเลือดเป็น อันตรายต่ออวัยวะภายในเมื่อสะสมมาก ๆ อาจทำให้เกิดโรคมะเร็งได้" 

เพื่อความปลอดภัยในการเลือกใช้ผลิตภัณฑ์นาโนปัจจุบันศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติได้ร่วมมือกับกระทรวงสาธารณสุขจัดตั้งโปรแกรมความปลอดภัยของวัสดุนาโน (Nanomaterials Safety Program) ขึ้นเพื่อศึกษาวิจัยความเป็นพิษของวัสดุนาโนชนิดต่าง ๆ และตั้งมาตรฐานในการควบคุมเครื่องสำอาง และผลิตภัณฑ์อาหารที่มีวัสดุนาโนเป็นส่วนผสมโดยเบื้องต้นได้เปิดให้หน่วยงาน ต่าง ๆ ส่งตัวอย่างสินค้าเข้าไปทดสอบความปลอดภัยคาดว่าในอนาคตอันใกล้เราจะมี เครื่องสำอางนาโนที่การันตีความปลอดภัยออกมาให้เลือกสรรกันมากขึ้น